مقام معظم رهبری:

مسئولین باید به سراغ مرزها بروند و مشکلاتش را حل نمایند درغیر اینصورت مرزها به سراغ شما خواهند آمد.

فقدان عزم جدی و قاطع بین‌المللی و دولت افغانستان برای مبارزه با مواد مخدر از جمله دلایلی است که باعث توسعه کشت و تولید انواع مواد مخدر در این کشور شده است.

مرزنیوز به گزارش خبرگزاری فارس: مسعود زاهدیان مدیر کل مبارزه با عرضه ستاد مبارزه با مواد مخدر:طبق گزارش‌های منتشر شده از سوی سازمان ملل متحد تولید تریاک در افغانستان طی سال گذشته میلادی یعنی سال ۲۰۱۱ همچنان در حال افزایش است بوده و ارزش تقریبی تریاک تولید شده معادل 9 درصد از تولید ناخالص مالی افغانستان را تشکیل داده است.

میزان ارزش تریاک تولیدی کشاورزان افغان طی سال ۲۰۱۱ میلادی تقریباً یک میلیارد و 400 میلیون دلار است که نسبت به گذشته یک‌صد و 3 درصد نه تنها در سال‌های بحران و جنگ، بلکه در سال‌های اخیر با وجود حضور گسترده و قوی نیروهای خارجی مدعی مبارزه شاهد روز افزون کشت و تولید تریاک و مواد مخدر و مشتقات آن است.

قبل از همه باید یادآور شد تبلیغات و هزینه‌های مبارزه با مواد مخدر هم از جانب حکومت افغانستان و هم از جانب جامعه بین‌المللی فوق‌العاده بوده است.

سازمان ملل بارها طی ارزیابی‌های خود ضمن ارائه هشدارهای لازم در مورد افزایش کشت و قاچاق مواد مخدر در این کشور، بر اصل مبارزه و ریشه‌کن ساختن آن نیز تأکید ورزیده است که از سوی دولت افغانستان و جامعه بین‌المللی نیز بنابر ظاهر مورد تأیید قرار گرفته است.

اما اکنون سؤال این است که با وجود هشدارهای داده شده و تأکیدهای صورت گرفته در امر پیشگیری از کشت و تولید مواد مخدر و مبارزه با آن چرا میزان کشت و تولید این مواد کشنده و خانمانسوز ضد بشری در حال افزایش است؟
آیا هیچ نهاد مسئول در این رابطه وجود ندارد؟ دولت افغانستان و کشورهای اشغالگری که با هدف محو کشت در این کشور حضور یافته‌اند چه اقداماتی را در این خصوص انجام داده‌اند و اقدامات بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی که در این رابطه مداخله داشته و بودجه‌های هنگفتی اخذ می‌کنند چه نتایجی در برداشته است؟

واقعیت این است که پدیده مواد مخدر یک پدیده تاریخی و جهانی است. یعنی روی آوردن به مواد مخدر با انگیزه‌های متفاوت اعم از تولید و فروش آن جهت سود اقتصادی یا استفاده از آن به خاطر لذت‌جویی و حتی به عنوان ابزار جنگ نرم بر ضد دشمن و رقیب ریشه در دوران‌های کهن دارد.

همچنین روی آوردن به مسئله مواد مخدر از ابتدایی‌ترین صورت تا پیچیده‌ترین شکل ممکن طی شده است. تولید و قاچاق مواد مخدر از آغاز تاکنون مناطق جغرافیایی گوناگون را دربرگرفته است. زمانی قاره آفریقا مرکز آن به شمار می‌رفت، زمان دیگر آمریکای مرکزی و هنگامی نیز جنوب شرق آسیا و اکنون جغرافیای سیاسی افغانستان.

تاریخچه و زمینه ورود کشت و تولید مواد مخدر و قاچاق آن در افغانستان به سالهای اشغال این کشور طی سالهای یاد شده برمی‌گردد که افغانستان به دلیل فقدان حاکمیت مرکزی مشروع و وجود گروه‌های نظامی متعدد سبب شد که گروههای مافیایی مواد مخدر در این کشور ریشه دوانده و بسیاری از گروه‌های نظامی طی آن سال‌ها امکانات مالی و تدارکی خود را در همکاری با گروه‌های مافیایی مواد مخدر به دست می‌آوردند.

هم‌اکنون آن گروه‌ها روش یاد شده را دنبال می‌کنند اما درباره زمینه‌ها و علل گسترش کشت و تولید مواد مخدر در افغانستان می‌توان به موارد زیر اشاره داشت: فقدان حاکمیت مرکزی در سالهای بحران و نیز حاکمیت ضعیف حکومت مرکزی پس از سقوط طالبان؛ دست داشتن برخی مقامات افغان در تولید و قاچاق مواد مخدر در دهه گذشته و سالهای اخیر؛ عدم مرکزیت و مرجع با صلاحیت و باکفایتی که بتواند روند کشت و افزایش مواد مخدر را به صورت علمی مورد تحقیق و ارزیابی قرار داده تا راهکارهای واقع‌بینانه و کارشناسی شده ارائه کند.

فقر و بیکاری گسترده در جامعه افغان‌ها موجب شده بخش عمده‌ای از کشاورزان و نیروی فعال این کشور برای تأمین معیشت و اشتغال به کار کشت و تولید مواد مخدر روی آورند.

همچنین عدم آگاهی جامعه از مضرات و غیر قانونی بودن کشت و قاچاق و استفاده مواد مخدر، پیوند خوردن منافع بخش‌هایی از جامعه از مضرات و غیرقانونی بودن کشت و قاچاق و استفاده مواد مخدر، پیوند خوردن منافع بخش‌هایی از جامعه افغانستان؛ درآمدهای هنگفت و خیره‌کننده مواد مخدر، دست داشتن قدرت‌ها و باندهای مافیایی بین‌المللی مواد مخدر با شبکه‌های داخلی فعال در این کشور، درگیر شدن سرویس‌های اطلاعاتی و کشورهای غربی حاضر در صحنه افغانستان در امر قاچاق مواد مخدر، وجود ناامنی‌های گسترده در ولایات مختلف افغانستان طی دهه‌های گذشته و سالهای اخیر که زمینه حضور و فعالیت گروههای مافیایی را مساعد کرده است و فقدان عزم جدی و قاطع بین‌المللی و دولت افغانستان برای مبارزه با مواد مخدر از جمله دلایلی است که باعث توسعه کشت و تولید انواع مواد مخدر در این کشور شده است.

با توجه به وضعیت جاری افغانستان متأسفانه با وجود اینکه برخی از زمینه‌ها و علل کشت و قاچاق مواد مخدر و افزایش آن در تظاهر رفع شده است، اما بسیاری از زمینه‌ها و علل آن همچنان با قدرت پا ‌برجا است. در این رابطه می‌توان به موضوع وجود فقر و بیکاری گسترده و تکان‌دهنده مردم افغان اشاره داشت که مردم برای تأمین معیشت مجبور می‌شوند به مشاغل نامشروع روی آورند.

یکی از این اشغال‌ها کشت و قاچاق مواد مخدر است که با سودهای کلان همراه است. همچنین فقدان ساز و کار حاکمیتی در کنترل مناطق، مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر، اجرانشدن قاطع قانون مبارزه با مواد مخدر و عاملان آن، عدم توانایی و شهامت در شناسایی عناصر پشت پرده مواد مخدر در ساختار حکومت، ناتوانی شدید دستگاه قضایی افغانستان در محاکمه و مجازات افراد و عناصری مؤثری که در تولید مواد مخدر ارتباط دارند.

بی‌برنامگی حکومت در امر مبارزه با مواد مخدر، نبود برنامه‌های آموزشی و آگاهی‌بخش نسبت به پیامدهای سوء مواد مخدر برای جامعه به ویژه نسل جوان این کشور و عوامل دیگر مهمترین علل و زمینه‌های افزایش کشت و قاچاق مواد مخدر در افغانستان به شمار می‌روند.

با توجه به علل و زمینه‌های فوق‌ متأسفانه کشور افغانستان برای چندمین سال پیاپی مقام اول را در زمینه تولید مواد مخدر در جهان اختیارکرده است.

آخرین گزارش سازمان ملل متحد در ارتباط با افزایش کشت و قاچاق مواد مخدر بازهم این زنگ را به صدا درآورده است که به احتمال قوی افغانستان در سال ۲۰۱۲ میلادی نیز در ردیف اول کشورهای تولیدکننده مواد مخدر قرار گیرد.

نکات هشدار دهنده‌ای که در این ارتباط وجود دارد این است که ادامه افزایش کشت و قاچاق مواد مخدر با چند موضوع اساسی کاملاً در ارتباط می‌باشد.

نخست اینکه چگونگی مبارزه با مواد مخدر و موفقیت یا ناکامی آن کفایت حکومت افغانستان را به نمایش می‌گذارد. یعنی تا زمانی که رتبه اول کشورهای تولیدکننده مواد مخدر به افغانستان اختصاص داشته باشد و تا زمانی که عناصر مافیایی در مشاغل حکومتی و ساختار حکومتی این کشور قرار داشته باشند، دستگاههای قانونگذاری و اجرای قوانین از مبارزه قاطع با عناصر مافیایی هراس داشته یا تطمیع شوند مشروعیت حاکمیت در این کشور در گرو تردید است.

دوم اینکه وجود کشت گسترده و قاچاق وسیع مواد مخدر در این کشور با میزان جرایم و بزهکاری‌های اجتماعی و ناامنی‌های سیاسی کاملاً در ارتباط است.

این دو به گونه‌ مستقیم و غیر مستقیم یکدیگر را تغذیه می‌کنند. اگر دولت افغانستان می‌خواهد امنیت شهروندان خود را به صورت مطلوب و اطمینان بخش تأمین سازد باید با مسئله مواد مخدر و تبعات سوء آن با قاطعیت مبارزه کند.

توفیق در مبارزه با مواد مخدر و گروه‌های مافیایی تولید و قاچاق آن به هر میزانی که به دست آید به همان میزان سایر شقوق امنیت تثبیت خواهد شد.

اما ناگفته نباید گذاشت که جامعه بین‌المللی نیز در این راستا وظیفه و مسئولیت جدی دارد. آنان با داعیه‌های کلان جهانی، به ویژه تأمین امنیت کشور افغانستان و منطقه و مبارزه با تروریسم، نمی‌توانند از مسئله بحران برانگیز مواد مخدر بی‌تفاوت بگذرند و نسبت به عواقب آن احساس مسئولیت نکنند.

چنانچه ادامه بازی با روند مبارزه با مواد مخدر سبب شده است که بخش اعظم جوانان غرب در غرقاب اعتیاد گرفتار آیند و اگر نسبت به این موضوع همچنان سهل‌انگاری ادامه یابد قطعاً پیامدهای ناگوارتری متوجه جامعه جهانی خواهد شد.

بنابراین معضل مواد مخدر وجود چالش برانگیز گروه‌های مافیایی تنها مشکل و چالش افغانستان و کشورهای منطقه نیست؛ بلکه این یک مشکل و چالش‌ بین‌المللی به شمار می‌آید. مبارزه با مواد مخدر و قاچاق آن نیاز به عزم بین‌المللی دارد.